ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

Περιγραφή Μαθήματος

Ποιότητα προϊόντος, διεργασίας ή υπηρεσίας είναι η ικανοποίηση των αναγκών και επιθυμιών του καταναλωτή ή πελάτη από τον παραγωγό ή προμηθευτή. Οι ανάγκες και επιθυμίες του καταναλωτή/πελάτη ματαφράζονται από το μηχανικό σε μετρήσιμο φυσικό μέγεθος (ποσοστοποίηση, operationalization στήν Αγγλική, της ποιότητας), και η πληθώρα των δεδομένων που συλλέγονται για το μέγεθος αυτό επεξεργάζονται και αναλύονται με μεθοδολογίες και εργαλεία από τη Στατιστική. Οι πιό βασικές μεθοδολογίες για την ποιότητα είναι: (1) Δειγματοληψία, (2) Στατιστικός ¨Ελεγχος Διεργασιών (Statistical Process Control), και (3) Σχεδιασμός Πειραμάτων (Design Of Experiments, DOE)

Πρόγραμμα  Μαθήματος

 Για το ακαδημαϊκό έτος 2017-2018, το μάθημα θα γίνεται κάθε Τρίτη, 14:45 – 16:30, στην Αίθουσα 24. 

Βαθμολόγηση

Ο βαθμός για το μάθημα προέρχεται από την τελική γραπτή εξέταση ή μία εργασια στατιστικής επεξεργασίας δεδομένων ποιότητας (καλείσθε να επιλέξετε ένα από τα δύο, γραπτή εξέταση ή εργασία).   Το θέμα της εργασίας μπορεί να καθορισθή από τον διδάσκοντα ή να προταθή από τον/την σπουδαστή/σπουδάστρια. 

Περιεχόμενα

1. Βασικές ‘Εννοιες Ποιότητας  

Ποιότητα για την κοινωνία και την επιχείρηση, νομοθετημένη και οικονομικά ορθολογική – Ποιότητα προϊόντος, διεργασίας και υπηρεσίας – Σχεδιασμός και βελτίωση ποιότητας – Η ποιότητα και η Ποιότητα – Ποιότητα και μεταβλητότητα – Ορολογία της Μηχανικής της Ποιότητας – Διαστάσεις και κόστος της ποιότητας – Σχέση ποιότητας και παραγωγικότητας – Σύντομη ιστορία Διασφάλισης & Ελέγχου Ποιότητας – Συστήματα Ποιότητας – Νομικές πτυχές ποιότητας – Μέθοδοι (Δειγματοληψία και Στατιστική Συμπερασματολογία (Statistical Inference), Στατιστικός ΄Ελεγχος Διεργασίας (Statistical Process Control), Σχεδιασμός Πειραμάτων (Design Of Experiments)) και εργαλεία (Στατιστικά Διαγράμματα, Κατανομές, Ανάλυση Διακύμανσης (ANalysis Of Variance), Διαγράμματα Ελέγχου(Control Charts))

2. Βελτίωση Ποιότητας (Quality Improvement) και Ποιότητα από Σχεδιασμό (Quality by Design)

Βήματα για Βελτίωση Ποιότητας: (1) Αναγνώριση προβλήματος,  (2) Μέτρηση στην έξοδο διεργασίας(αποτελέσματος), (3) Ανάλυση δεδομένων, (4) Βελτιστοποίηση, και (5) ΄Ελεγχος  - Βήματα για Ποιότητα απο Σχεδιασμό: (1) Αναγνώριση ευκαιρίας, (2)Ορισμός πεδίου δράσης (scope), (3) Εννοιολογικό σχέδιο (conceptual design), (4) Τεχνικό σχέδιο, (5) Ανάληψη έργου, (6) Εκτέλεση και περάτωση έργου

3. Αναγνώριση προβλήματος

Ποσοστοποίηση (oparatinalization) της επιθυμίας/ανάγκης του καταναλωτή ή πελάτη – Επιλογή χαρακτηριστικού Κριτικού για Tην Ποιότητα (Critical To Quality); Ανάπτυξη Συνάρτησης Ποιότητας (Quality Function Deployment), Σπίτι Ποιότητας (House of Quality), Τύπος Αποτυχίας και Ανάλυση Αποτελέσματος (Failure Mode and Effects Analysis), Διάγραμμα Αιτίας-Αποτελέσματος ή Ψαροκόκκαλο (Fishbone) - Η απεικόνιση  Yyx - «Και οι επτά ήσαν υπέροχοι» για καταγραφή/απεικόνιση δεδομένων: (1) Χάρτης ροής, (2) Φύλλο Ελέγχου, (3) Διάγραμμα Pareto, (4) Διάγραμμα Διακύμανσης/Διασποράς, (5) Χάρτης Ελέγχου, (6) Διάγραμμα Αιτίας-Αποτελέσματος, και (7)  Διάγραμμα Συχνότητας ή Ιστόγραμμο; άλλοι τρόποι απεικόνισης δεδομένων: διάγραμμα βλαστού-και-φύλλου (stem-and-leaf plot), διάγραμμα κιβωτίου (box plot)

4. Συλλογή και επεξεργασία δεδομένων

Πληθυσμός και Δείγμα - Κατανομές πιθανοτήτων, διακριτές (υπεργεωμετρική, διωνυμική, Poisson, Pascal) και συνεχείς (κανονική, εκθετική, γάμμα, Poisson, Weibull) - Δειγματοληψία από κατανομές - Δειγματοληψία αποδοχής (acceptance sampling), σχέδια (plans) δειγματοληψίας,  δημιουργία μεριδίων (lot formation); διπλή, πολλαπλή και διαδοχική (sequential) δειγματοληψία - Στατιστική συμπερασματολογία (statistical inference) για ένα ή δύο δείγματα: εκτίμηση παραμέτρων (parameter estimation), εξέταση υπόθεσης (hypothesis testing), διάστημα εμπιστοσύνης, λάθος I (διακινδύνευση παραγωγού) και λάθος ΙΙ (διακινδύνευση καταναλωτή), μέγεθος δείγματος - Στατιστική συμπερασματολογία για δύο ή περισσότερα δείγματα: ΑΝάλυση ΔIAκύμανσης (ANalysis Of VAriance)

5. Mέτρηση

Λόγος ικανότητας (capability ratio) διεργασίας – Δείκτης ΕΠαναληψιμότητας και ΑNαπαραγωγής (Gauge Repeatability & Reproducibility) μέτρησης

6. Ανάλυση

Προσδιορισμός συνάρτησης μεταφοράς (transfer function), y = y(x),  από πειράματα – Σχεδιασμός πειραμάτων για διάγνωση (Screening DOE), παραγοντικό σχέδιο (factorial design) για δύο επίπεδα (μεταβολής τιμής ανεξάρτητων μεταβλητών x), αποκλεισμός (blocking) και σύγχυση (confounding), κλασματικό παραγοντικό σχέδιο (fractional factorial design)

7. Βελτίωση

Σχεδιασμός πειραμάτων για αριστοποίηση (Optimization DOE)  για τρία επί-πεδα (μεταβολής τιμής ανεξάρτητων μεταβλητών x) – Μέθοδος της Επιφάνειας Ανταπόκρισης (Response Surface)

8. ΄Ελεγχος

Διαγράμματα Ελέγχου για συνεχείς και διακριτές μεταβλητές (περιλαμβάνει προσδιορισμούς (attributes)) :  x̄ - R, Shewhart, CUmulative SUM, Exponentially WEighted Moving Average - Διάγραμμα Ελέγχου μή συμμόρφωσης (nonconformity), και Διάγραμμα κλάσματος μή συμμόρφωσης με σταθερό και μεταβλητό μέγεθος δείγματος – Τροποποιημένα (Μodified) Διαγράμματα Ελέγχου, και Διαγράμματα Ελέγχου Αποδοχής (Αcceptance) – Διάγραμμα ελέγχου για διεργασίες με πολλαπλές ροές (multiple streams) – SPC για διεργασία με αυτοσυσχετιζόμενα (autocorrelated) δεδομένα - Σύγκριση Αυτόματου Ελέγχου Διεργασίας (Process Control) και SPC – Ρύθμιση (adjustment) βασισμένη σε ανατροφοδότηση (feedback) – Ολοκληρωτικός Αυτόματος ΄Ελςγχος – Διάγραμμα Ρύθμισης - Ευρωστία Διεργασίας (Process Robustness

9. Ποιότητα με περισσότερα του ενός CTQ

Κατανομή σε πολυδιάστατο χώρο – Διάνυσμα Μέσου και Πίνακας Συμμεταβολής (Covariance Matrix) – Ηotteling Τ2 διάγραμμα ελέγχου για το διάνυσμα μέσου, Διάγραμμα Ελέγχου για Μεταβλητότητα (Variability) – Μέθοδοι λανθάνουσας δομής: κυρίων συστατικών (principal components), μερικών ελαχίστων τετραγώνων – Παρακολούθηση της στιγμιαίας εμφάνισης (profile monitoring)